Το μύρτιλλο διακρίνεται για τους υπέροχους καρπούς του τόσον από γευστικής απόψεως  όσον  και λόγω της μεγάλης τους περιεκτικότητας σε πολύτιμες ουσίες για την υγεία του ανθρώπου, όπως είναι οι αντιοξειδωτικές ουσίες, οι βιταμίνες, τα ανόργανα άλατα κλπ. Οι καρποί του μύρτιλλου έχουν ένα πολύ χαρακτηριστικό μπλε χρώμα,  καταναλώνονται δε ως νωποί  αλλά και ως καταψυγμένοι ή και μεταποιημένοι.

Η γενική τάση που υπάρχει σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ότι   αυξάνονται  συνεχώς οι καλλιεργούμενες εκτάσεις κυρίως με το δενδρώδες μύρτιλλο  (Vaccinium corymbosum). Επίσης παρατηρείται συνεχής αύξηση της καταναλώσεως των προϊόντων της μεταποίησης του. Στην αύξηση αυτή, μεγάλο ρόλο παίζουν τα νέα προϊόντα με βάση το μύρτιλλο τα οποία η μεταποιητική βιομηχανία, παρουσιάζει συνεχώς στην κατανάλωση και τα οποία  κυκλοφορούν στις διεθνείς αγορές. Πολύ σημαντικοί παράγοντες της ανάπτυξης της κατανάλωσης των προϊόντων του μύρτιλλου αποτελούν επίσης οι πολύτιμες θεραπευτικές του ιδιότητες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έγιναν ευρέως γνωστές μέσα από διάφορες επιστημονικές μελέτες.

Μύρτιλλο

Οι τιμές που μπορούν να απολαύσουν  οι παραγωγοί του μύρτιλλου στη χώρα μας μπορεί να  είναι πολύ ικανοποιητικές και να αποτελέσουν ένα ισχυρό κίνητρο για την ανάπτυξη αυτής της καλλιέργειας, αλλά και του τομέα της μεταποίησης του. Υπολογίζεται ότι με μία μέση παραγωγή καρπών 1000κιλών/στρ και μία πυκνότητα 200 φυτών/στρ, το μύρτιλλο μπορεί να δώσει 2500-3500€/στρ καθαρό εισόδημα στους παραγωγούς. Το κόστος εγκατάστασης μίας φυτείας δενδρώδους μύρτιλλου ανέρχεται σε 900-1000€/στρ ενώ η διάρκεια της παραγωγικής ζωής μίας φυτείας μύρτιλλου,  υπολογίζεται σε 30-35 έτη.

Τα προϊόντα του μύρτιλλου (καρποί, φύλλα) αποτελούν την πρώτη ύλη σε πολλές βιομηχανίες τροφίμων (χυμών, συμπυκνωμένων χυμών, μαρμελάδων, αρτοσκευασμάτων, αιθέριων ελαίων, καταψυγμένων καρπών, αφυδατωμένων καρπών, γιαουρτιών, κλπ) φαρμακοβιομηχανίες, βιομηχανίες καλλυντικών, βιομηχανίες λειτουργικών τροφίμων  κλπ.

Το δενδρώδες μύρτιλλο είναι ένας θάμνος με ύψος 1,5-1,8 μέτρα ο οποίος προτιμά περιοχές με μεγάλη ηλιοφάνεια, αλλά μπορεί να ανεχθεί και την μερική σκίαση. Έχει παρατηρηθεί ότι όσο περισσότερο σκιάζεται η καλλιέργεια του μπλούμπερρυ, τόσο λιγότερα άνθη αναπτύσσει και επομένως η παραγωγή του μειώνεται. Το μύρτιλλο μπορεί να καλλιεργηθεί  σε πολλές περιοχές που διακρίνονται για την  μεγάλη ποικιλία του κλίματος. Το φυτό αυτό είναι ανθεκτικό πολύ στο ψύχος, μπορεί να επιζήσει σε θερμοκρασίες -25ο C ή και χαμηλότερες ακόμη.  Το κλίμα της Ελλάδας είναι κατάλληλο για την καλλιέργεια του μύρτιλλου. Στη Βόρεια Ελλάδα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ποικιλίες που απαιτούν μεγαλύτερα ποσά χειμερινού ψύχους για να αρθεί ο λήθαργος των οφθαλμών τους ενώ στην Νότια Ελλάδα ποικιλίες που απαιτούν μικρότερα ποσά χειμερινού ψύχους. Το ιδανικό έδαφος για το δενδρώδες μύρτιλλο είναι το ελαφρό αμμώδες ή χαλικώδες έδαφος  που είναι πλούσιο σε οργανική ύλη, στραγγίζει καλά και το οποίο έχει  μία ελαφρά κλίση,  αλλά έχει πολύ χαμηλό ρΗ (ρΗ 4,8-5,2).

Μερικά είδη εδαφών, λόγω του ότι το ρΗ τους είναι σχετικά υψηλό, απαιτούν μία διαδικασία όξυνσης και μείωσης του ρΗ τους, πριν από το φύτεμα των δενδρυλλίων. Στην καλλιέργεια του μύρτιλλου χρησιμοποιούνται ορισμένα οργανικά βελτιωτικά του εδάφους όπως είναι η τύρφη, τα πριονίδια, κλπ.

Ο καρπός του διακρίνεται για την ελαφρά του περιεκτικότητα σε σάκχαρα και θερμίδες ενώ είναι πλούσιος σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά, είναι δε χαρακτηριστικές οι διουρητικές του ιδιότητες.  Οι καρποί του είναι πλούσιοι σε υδροδιαλυτές βιταμίνες, σε κιτρικό και μηλικό οξύ, αλκαλοειδή, ανθοκυανοσίνες, σε πεντοζιδινικές βάσεις και τανίνες. Οι ουσίες αυτές έχουν αντισηπτικές, αντι-διαρροϊκές και αντι-αιμορραγικές   ιδιότητες.

Πρόσφατες έρευνες έδειξαν την αντικαρκινική δράση μερικών ουσιών του.  Διάφορες μελέτες που έχουν δημοσιευθεί παρουσίασαν   ικανοποιητικά αποτελέσματα όσον αφορά την προληπτική αντικαρκινική δράση του μύρτιλλου, κυρίως του καρκίνου του στόματος, του στήθους, του παχέος  εντέρου και του προστάτη.

Τα αντιοξειδωτικά των καρπών του μύρτιλλου παρέχουν προστασία στα ηλικιωμένα άτομα από ασθένειες που συνδέονται με την γήρανση του ατόμου όπως είναι η ασθένεια του Alzheimer και η ασθένειας του Parkinson.

Επίσης έχει αποδειχθεί  ότι το μύρτιλλο βελτιώνει την όραση και κυρίως τη νυκτερινή όραση.

Τα αφεψήματα του μύρτιλλου (φύλλων και καρπών) έχουν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της διάρροιας, της δυσπεψίας και της ναυτίας. Επίσης  τα φύλλα και οι καρποί του είναι ισχυροί αντικολοβακτηριδιακοί παράγοντες οι οποίοι είναι κατάλληλοι για την αντιμετώπιση της κυστίτιδας που προκαλείται από την  Escherichia Coli στο ουροποιητικό σύστημα κυρίως στα πρώτα στάδια της μόλυνσης, αλλά και προληπτικά, σε άτομα που υποφέρουν από χρόνιες κυστίτιδες.

Οι καρποί του μύρτιλλου αλλά κυρίως τα φύλλα του, έχουν χρησιμοποιηθεί επίσης για την αντιμετώπιση του διαβήτη.

Κάσσανδρος Γάτσιος, Γεωπόνος